11 yıl sonra gelen özgürlük: İlk ağaca sarıldım

img

İSTANBUL - 11 yıl sonra tahliye edilen Kürt yazar Fırat Can, cezaevinde yazdıkça özgürleştiğini ve tahliyeden sonra ilk olarak özlemini duyduğu ağaçlara sarıldığını söyledi. 

Denizli T Tipi Kapalı Cezaevi'nde tutulan Kürt yazar Fırat Can, 13 Kasım'da tahliye edildi. 2010 yılında "örgüt üyesi olmak" iddiasıyla tutuklanan Can, 11 yılı aşkın süre boyunca Hatay, Adana, Ankara, Antalya ve Denizli'de bulunan cezaevlerinde kaldı. Can, tutukluğu sürecinde çok sayıda hak ihlaline maruz kaldı ve en son 6 ay boyunca infazı yakıldığı için tahliyesi geçiktirildi. Can, tutukluluk sürecini fırsata çevirerek cezaevinde “Umuda Bir Ülke” ve “Hep Mavi Kal” adlı kitapları kaleme aldı. Can, 11 yıllık tutukluk sürecini Mezopotamya Ajansı'na (MA) anlattı. 
 
KIRIK KOLLA HÜCREYE ATILDI
 
Denizli'deki cezaevinde 6 yılı aşkın bir süre kaldığını aktaran Can, buraya sevk edildiği sırada çıplak arama dayatmasına maruz kaldığını ve buna karşı çıktığı için sol elinin kırıldığını söyledi. Can, "Beni o şekilde hücreye attılar. Yaklaşık 15 gün hücrede kaldım. Daha sonra siyasilerin olduğu koğuşa geçtim” dedi. Denizli’deki gardiyanların kendilerine sert bir tutum sergilediklerini ifade eden Can, "İnsan gözüyle bakmıyorlardı. Hakaretlere maruz kalıyorduk. Bir gün koğuşta sayım yapacakları sırada ayakta sayım dayatması yaptılar. Karşı çıktık. Sayım sırasında gardiyanlar bizi sayarken '14 büyükbaş' dedi. Tartışma çıktı. Pandemi sürecinde bu ihlaller arttı" dedi. 
 
İHLALLER
 
İhlallerin artmasıyla birlikte sosyal aktivitilerinin de engellenmeye başladığını kaydeden Can, "Spor, atölye, beraber oturma gibi aktivitelerimizi yapamıyorduk. Avukatlarımızla görüştürülmüyorduk. Sadece ailemizle iletişim kurabiliyorduk. Uygulamalar tamamen keyfiydi. Mektuplarımız verilmiyordu ve birçok mektubumuz bu şekilde kayboldu. Aynı şekilde kargolarımız da verilmiyordu. Revire götürüldüğümüzde gardiyanlar tarafından sürekli komutlar verilerek proveke ediliyorduk" dedi.
 
TAHLİYEYE ENGEL 
 
İnfazı tamamlanmasına rağmen "pişmanlık" dayatmasını kabul etmediğini ve bundan kaynaklı 6 ay daha tutuklu kaldığını ifade eden Can, "İdari Gözlem Kurulu keyfi uygulamalarla infazımı erteledi. Cezamın bitmesine az bir zaman kala psikososyal servise götürüldüm. Her yerde asker fotoğrafları vardı. Psikososyal servise benzemiyordu. Orada pişmanlık dayatması yaptılar asla kabul etmeyeceğimi söyledim. Çünkü yaptığım şeylerden pişman değildim. Ne yaptıysam insanlık adına yaptım. Yaptıklarım suç değildi. Gözlem kurulunda bana ‘devlet senin için ne anlama’ geliyor diye sordular. Çok alakasız sorular sorarak tahrik etmeye çalışıyorlardı" diye kaydetti. 
 
ÖZGÜR ÜLKEYİ YAZDI
 
Cezaevi sürecinde kendisine destek olan en büyük durumun yazman olduğunu aktaran Can, yazmaya başlama sürecini şöyle anlattı: "Cezaevindeyken düşünüyordum. İnsan ne için yaşıyor? Yaşamımda çok farklı anlara tanıklık ettim. Tanık olduğum anları ve insanları yazmam gerektiğini düşündüm. Yazmak benim için terapiydi, yazdıkça özgür oluyordum. Çünkü hem toplumuma karşı olan borcumu ödemek hem de tanıklık ettiğim anları, kişileri, Kürt halkının gerçeklerini insanlara ulaştırmam gerekiyordu. İlk kitabımda özgür bir ülkeyi anlattım. Çünkü hayalim Kürt çocuklarını özgür bir ülkede yaşatmaktı.”
 
‘DİRENEN KADINI ANLATTIM’
 
Edebiyatla özgürlüğü anlatmayı amaçladığını ifade eden Can, “Kürt halkı özgürlüğü çok fazla hak ediyor. Kürt çocukları gülmeyi hak ediyor. Ama karşımızda barbar bir devlet var. Çocuklarımızın gülmesine bile izin vermiyor. İkinci kitabımda ise direnen bir kadını anlatım. Çocukluğundan şahadetine kadar ki yaşamını anlatım. Kitaplara çoğunlukla kadınlar sahip çıktı, birçok kişi kendini bu kitaplarda buldu. Eğer kitaplar amacına ulaştı ise bu beni mutlu eder" dedi.
 
Yazdığı kitaplar hakkında toplatma kararı olmamasına rağmen kendisine verilmediğini de sözlerine ekleyen Can, "Bir yazara yazdığı kitabın verilmemesi, anneye çocuğunu vermemekle eşdeğer gibiydi” diye kaydetti. 
 
ÖZGÜR FİKİR KORKUSU  
 
Kürtçe’ye ve Kürt edebiyatına yönelik baskılara değinen Can, devletin “özgür fikirleri” yazanlardan korktuğunu söyledi. Can, "Özgür fikirleri de halka ulaştıracak olan yazarlardır. Eğer bir yazar bu görevini iyi bir şekilde yerine getiriyorsa cezalandırılıyor. Kürt tarihinde yazılması gereken kritik yerler var. Devlet de bunların yazılmasından korkuyor. Bunun içinde yazarları tutukluyor. Ama yazmayı engelleyemiyor. Çünkü yazmak için mekanın bir önemi yok, her şey beyin ve kalpte bitiyor. Beyin ve kalp özgürse hücrede bile özgür yaşarsın. Özgür değilse dağın başında olsan bile tutsak olursun. Fikirleri özgürse dört duvar arasında da yazarsın, fikirlerin dışarı çıkar. Ben de bunun için yazdım" diye konuştu. 
 
EDEBİYAT ELEŞTİRİSİ
 
Edebiyatın bir toplumun gözü ve kulağı olduğuna dikkati çeken Can, şunları söyledi: "Çözüm süreci Kürtler için önemliydi. O döneme şahit olanlar, konuşmalara, toplantılara yönelik çalışmalar yapıp bunu halka ulaştırabilirdi. O döneme şahit olanlar bir şey yazmadı, bu eksiklik. Kürt toplumunda önemli gelişmeler işlenmedi. Her toplum kendi yazarını çıkarır. O yazar o topluma özgü olur. Kürt toplumunu ilgilendiren çok önemli toplumsal olayların edebiyatın konusu olmalı, edebiyatta işlenmeli. Devlet çoğunlukla Kürt kültürüne saldırıyor. Toplumu öne çıkaracak, çocuklara yönelik konular işlenmiyor. Biraz popülizmden uzaklaşmamanın sonucu. Edebiyatçı toplumun gözü önünde yapılan şeyleri toplayıp, derleyip 7 yaşından 70 yaşına kadar insanların okuyabileceği şekilde topluma sunmalıdır." 
 
‘AĞACA SARILDIM’
 
Cezaevinde kurduğu hayalleri de paylaşan Can, bunların başında bir ağaca sarılmak ve kediyi öpmek olduğunu aktardı. Can, 11 yıllık tutukluluğun ardından yaşadıklarını şöyle anlattı: "İnsan cezaevinde çok şeyi özlüyor. Ağacı, kuzuları, sıcak bir sohbeti, yıldızları. Cezaevi sadece insanı ailesinden ve toplumdan koparmıyor. Bana içerde sordular 'Dışarı çıktığında ne yapacaksın?' diye. Bir ağaca sarılacağımı ve bir kediyi öpeceğimi söyledim. Serbest bırakıldığımda bir ağaca sarıldım. Bir çok insan için bir şey ifade etmiyor. Ama benim için çok anlam ifade ediyor, o yapraklara dokunmak ve koklamak. Yıldızları seyrettim, çok farklı duygular hissettim. İçerdeki arkadaşlar özgür olmadan insan özgürlüğün tadına varamıyor tabi. Yine de uzun zaman sonra bunları görmek ve hissetmek güzeldi."
 
MA / Mehmet Aslan - Mahmut Altıntaş  

Diğer başlıklar

29/11/2021
22:44 Kobanê olaylarında düğünde olduğu ispatlanmasına rağmen ceza verildi
21:38 Ercan Ateş’in cenazesi ailesine verilmeden defnedildi
21:08 Emrah Apartmanı’na ilişkin açılan dava görüldü
20:26 ‘İnsanlığa Gönderilmiş Mektuplar’ filminin gösterimi yapıldı
20:07 Kovid-19’dan 189 yeni vefat
19:55 Manisa’da iki HDP üyesi tutuklandı
19:33 İzmir'de de fırtına etkisini gösterdi
19:16 BTS’nin nöbeti 46’ncı haftasında
19:04 Aldıkları ‘saat’ gerekçesiyle 4 gündür gözaltındalar!
18:47 Dalyan Kanalı'na kayalar dolduruluyor
18:38 Cizre'de 3 kişi tutuklandı
18:21 HDP Kadın Meclisi Güven’i ziyaret etti
18:19 HDP'den asgari ücret görüşmeleri öncesi bildiri dağıtımı
18:14 #İmralıKapılarınıAçın kampanyası başlatıldı
18:00 CHP’li Ağbaba: Devlet kurumu uyuşturucu lojistik merkezi olmuş
17:46 HDP’li Öcalan’dan İmralı yasağına tepki: Yetkililer ne yapmaya çalışıyor?
17:41 ‘Avcılık ve doğaya yapılan saldırılara karşı direneceğiz’
17:30 Yargıtay HDP’nin kapatılmasına dair esas hakkındaki görüşünü AYM’ye sundu
17:17 Kobanê Davası avukatları: Artık duruşmalara katılmayacağız
17:13 Kobanê Davası avukatlarından mahkemeye alkışlı protesto
17:11 Müşteki polisler silahlarıyla duruşmaya katıldı
17:11 Kübra Ekin’den 17 gündür haber alınamıyor
17:06 İstanbul’da fırtına bilançosu: 2 ölü, 9 yaralı
16:48 'Kaplumbağalar kömür sevmez' protestosu
16:24 Tekne faciası davasında sanık avukatı: Asıl suçlu mültecilerdir
16:24 Şakran Cezaevi'nde tutuklular koronaya yakalandı
16:05 Baro başkanlarından Kobanê Davası başkanına: Yargılamayı sürdüremezsiniz
15:57 Diyarbakır Adliyesi’nde kavga
15:53 Leyla Güven’e verilen ceza protesto edildi
15:46 Adalet Nöbeti’ne destek büyüyor: Eylem amacına ulaşacak
15:30 20 öğrencinin adli kontrol tedbiri kaldırıldı
14:48 Öcalan’a iki yeni görüş yasağı
14:37 HDP Dersim'de kongrenin startını verdi
14:33 Kayıp kadının cenazesi su kuyusunda bulundu
14:33 İstanbul’da rüzgar hızı 100 kilometreyi aştı
14:09 Adalet Nöbeti 14’üncü gününde
14:08 Korucubaşı ‘rüşveti ödemek için arazi satıyor’ iddiası
14:05 Kobanê Davası avukatları Tahir Elçi’yi andı
13:55 Eğitim Sen’den cinsiyet eşitliği eğitimi için kampanya
13:25 Çukuralan’daki altın madeni projesi durduruldu
13:22 Kobanê Davası: 6 yıl beklediniz, şimdi niye acele ediyorsunuz?
13:13 Adana'da gözaltına alınanlar serbest
12:41 Fırtına tekneleri alabora etti
12:29 Şenyaşar ailesi: Yasalar Urfa’da işlemiyor
12:26 İzmir'de deniz taştı
12:08 İstanbul için fırtına uyarısı
11:44 Kobanê Davası’nda bir mahkeme üyesi daha görevden alındı
11:26 Üsküdar’da parkta bir polis cenazesi bulundu
10:42 ‘AKP-MHP’den kurtulmak için daha çok cesaret’
10:14 İzmir'de vapur seferleri iptal edildi
10:01 ‘Demokrasi ittifakına ihtiyaç var’
09:58 AKP’li Sayan’ın darp ettiği işçi suç duyurusunda bulundu
09:43 Uca: Avrupa cesaretli olursa, Türkiye’nin savaş siyaseti son bulur
09:31 Kobanê Davası’nda 'PYD talimatı' da asılsız çıktı
09:05 Silivri Cezaevi'nde 'devlet' kim?
09:03 Zeytun: İmralı tecridi insan hakları krizidir
09:03 HDP Almanya Eşsözcüsü: İmralı’da kapıların açılma zamanı
09:02 KDP öğrencileri intihara sürüklüyor
09:01 Polis felç bıraktı, yargı ‘hukuka uygun’ gördü
09:00 29 KASIM 2021 GÜNDEMİ
28/11/2021
23:50 Türk askeri Zirgan'da bir kişiyi işkenceyle katletti
21:55 Mahkemede sahte çıkan gizli tanığın beyanları gözaltı gerekçesi
21:39 Urfa Barosu'ndan Kürtçe tiyatro
21:30 KASED'den sanatsal çocuk atölyeleri
21:21 ‘Geçinemiyoruz’ eyleminde gözaltına alınanlar serbest
21:09 Şengalli kadınlardan 7 günlük eylem çadırı
19:34 Koronadan 213 vefat, 21 bin 655 yeni vaka tespiti
19:17 Temelli: Gençlerin Öcalan’ı okuması lazım
18:51 MKM'den Çîrok ve Dengbêj etkinliği
18:48 İshak Çağlayan’ın cenazesi Van Gölü’nde bulundu
17:52 ‘İktidarın halka verebileceği birşey kalmadı’
17:35 Bingöl’deki halk buluşması: Tecrit adaletsizliğin resmidir
17:17 TİP’ten genel grev çağrısı
17:15 Aladağ için adalet istendi
17:11 Mardin'de gözaltı protestosu
16:58 Hastane önünde polis şiddeti
16:42 Türkoğlu Cezaevi’nde gardiyanların baskıları sürüyor
16:41 Babacan: Bahçeli kayyum gibi iktidarın başında
16:04 Karamollaoğlu, Şenyaşar ailesiyle görüştü
16:01 Müdür yardımcısı ve öğretmenden öğrenciye cinsel saldırı
15:38 Ankara’da kriz protestosu: Hükümet istifa
15:31 4 aylık bebeği olan Batırhan serbest bırakıldı
15:17 TUHAY DER ailelerle bir araya geldi: Tecrit direnişle kırılır
15:15 Leyla Güven'e verilen cezaya tepki
14:56 Katliamın 119’uncu ayı: Barışın yolu Roboski’den geçer
14:53 Sancar: HDP bozuk düzeni değiştirmeye geliyor
14:17 Sancar, Adana’da esnafın sorunlarını dinledi: Halk kuru ekmek bulmakta zorlanıyor
14:01 Tahir Elçi’ye mezarı başında ‘faili meçhul bırakmayacağız’ sözü
13:58 HDP’nin Mersin mitingine büyük ilgi
13:41 Gözaltı operasyonuna tepki: Amacına ulaşamayacaklar
13:40 Gençler Dersim'de bir araya geldi: Örgütlü mücadeleyi büyüteceğiz
13:27 Ev baskınında polis şiddeti
11:31 Tarsus’ta fuhuşa sürüklenen T.A. ifade verdi
11:15 Şenyaşar ailesinin Adalet Nöbeti 265'inci gününde
11:13 Sylvie Jan: Kürtler dünyanın geleceği için umut kaynağı
11:12 ‘Türkiye kimyasal silah kullanımından cezalandırılmalı’
10:39 İHD: Elçi cinayetinde cezasızlığa izin vermeyeceğiz
10:31 Süleymaniye’de DAİŞ saldırısı
10:29 Ürdünlü yazar Qelab: PKK ‘terör listesi’nden çıkarılmalı
10:20 Dört Ayaklı Minare’nin önünden seslendi: Adalet çıkmazındayız